Featured Posts

Toàn cảnh về dịch Covid-19: hỏi và đáp

Dịch COVID-19 đã diễn ra tại nhiều nơi, và đã có rất nhiều nghiên cứu khoa học tuyệt vời, với những thông tin mới. Tôi soạn cái note này (có lẽ hơi dài) cho một bạn bác sĩ ở trong nước, nhưng thật ra cũng là để tôi tự hệ thống hóa những thông tin liên quan đến dịch COVID-19. Tôi sẽ tập trung vào những chủ đề như nguồn gốc của dịch, qui mô của dịch, về coronavirus, cơ chế lây lan, điều trị, và phòng ngừa. Đây là tài liệu cá nhân, không phải của một cơ quan nào, dù nguồn thông tin và nghiên cứu khoa học đều được tham khảo. Nguồn gốc của dịch COVID-19 1. Dịch bắt đầu từ lúc nào và ở đâu? Dịch COVID-19 (trước đây gọi là Dịch Vũ Hán) bắt nguồn từ chợ Thủy Sản thuộc thành phố Vũ Hán bên Tàu. Đây

Hướng tới Ngày Nước Thế Giới 2020 với chủ đề nước và biến đổi khí hậu một ĐBSCL ô nhiễm giữa mùa hạn

LGT: Ngày 22/3 hàng năm được Liên Hợp Quốc qui định là Ngày Nước Thế Giới (World Water Day) nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của nước -- không chỉ trong sự sống -- mà còn liên quan đến văn hóa. Chúng ta là dân tộc thuộc văn hóa sông nước. Văn hóa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là một ca tiêu biểu của văn hóa sông nước. Sống trong môi trường sông nước có khi chúng ta không thấy nước là quan trọng. Nhưng mấy năm gần đây, cư dân ở ĐBSCL bắt đầu nhận ra rằng hình như khu vực đồng bằng này có vấn đề về nước. Nhận ra như vậy, nhưng ít người dân biết được cội nguồn của tình trạng thiếu nước (và xâm nhập mặn) từ đâu. Bài viết dưới đây của Bs Ngô Thế Vinh sẽ giải thích tại sao, và có lẽ chúng ta

Đóng cửa trường học trong mùa dịch?

Đó là câu hỏi đang được tranh cãi (chứ chưa thấy 'tranh luận') trong cộng đồng ở Việt Nam. Rất cảm tính. Nói một cách hình tượng theo tiếng Anh là 'More heat than light' (nóng nhiều hơn là ánh sáng). Nhưng cũng là câu hỏi của rất nhiều nhà nghiên cứu y khoa trong 70 năm qua. Cái note này chỉ muốn chia sẻ vài kết quả nghiên cứu khoa học liên quan đến câu hỏi trên, và câu trả lời có lẽ sẽ làm cho nhiều bạn ngạc nhiên. 1. Cách nhìn đơn giản Bất cứ trận dịch nào cũng được đối phó bằng hai biện pháp: điều trị lâm sàng và y tế công cộng. Một biện pháp y tế công cộng là hạn chế tiếp xúc với đám đông (mà thuật ngữ dịch tễ học tiếng Anh gọi là 'Social Distancing'). Đám đông thực tế nhứt phải kể đến

Hòa thượng Thích Quảng Độ (1928 - 2020): Chân tu và trí thức

Phải dành một ngày quên đi chuyện covid-19 để tưởng nhớ đến một người rất quan trọng: Hòa thượng Thích Quảng Độ (1). Thầy mới qua đời ở chùa Từ Hiếu (Sài Gòn) hôm thứ Bảy 22/2/2020, thọ 93 tuổi. Vậy là thêm một học giả lừng danh của thế hệ vàng Phật Giáo Việt Nam đã về bên kia thế giới. Cuộc đời và sự nghiệp Phật học của Thầy Quảng Độ có thể gói gọn trong 2 chữ: cống hiến và đấu tranh. Cống hiến trong vai trò một bậc chân tu, và đấu tranh bất bạo động trong vai trò của một trí thức dấn thân. Hòa thượng Thích Quảng Độ. Hình có lẽ chụp lúc bị lưu đày ở Thái Bình Hai hoà thuợng nổi danh cùng thời về cõi vĩnh hằng, nhưng phản ứng của báo chí (và Nhà nước) thì rất khác. Năm ngoái, khi Hòa thượng

My first blog entry for 2020: busy times

This post is my first blog entry for 2020, and it is not really about science. I have been away on a holiday trip during Dec 2019 and Jan 2020. Actually it was a working holiday. I also celebrated Lunar New Year with my family in southern Vietnam. The plan was to have a great time in Cambodia and Vietnam, but as the saying goes 'man proposes, God disposes', I ended up being busy throughout the trip. After attending my nephew’s wedding in Rach Gia (my hometown), I returned to Saigon to conduct a 3-day workshop for more than 70 people at Banking University. I introduced the R language to students and researchers there. I was so happy to see many new friends in economics research. Workshop at

Cuộc tàn sát chuột vĩ đại ở Hà Nội

Mấy tuần trước khi còn ở dưới quê, tôi đọc được một câu chuyện về cuộc tàn sát chuột diễn ra ở Hà Nội vào đầu thế kỉ 20, và đã ghi lại để chia sẻ. Nhưng vì diễn tiến về trận dịch COVID-19 làm lôi cuốn quá, nên tôi quên. Nhân dịp Năm Con Chuột và cũng là lúc trận dịch đang diễn ra, tôi sẽ hầu các bạn câu chuyện về chiến dịch tàn sát chuột ở Hà Nội vào đầu thế kỉ 20, nhưng sự thất bại của chiến dịch để lại ‘di sản’ đến ngày nay về dịch bệnh (và cũng nói lên một phần tính cách của người Việt). Học giả Michael G. Vann (Đại học Santa Clara, California) có xuất bản một công trình nghiên cứu mang tính sử, cung cấp nhiều chi tiết thú vị về những nỗ lực của người Pháp trong việc xây dựng và ‘văn minh

Giao thoa thi ca và âm nhạc: kí ức Sài Gòn

Tôi trân trọng giới thiệu một người bạn của tôi, Nhạc sĩ Nguyễn Lê Tuyên, và chương trình sinh hoạt văn nghệ đặc sắc của anh ở Sài Gòn. Chương trình có tên là ‘Giao thoa thi ca và âm nhạc’ diễn ra vào một ngày đầu tháng 1/2020, nhưng hôm đó tôi dự 2 hội nghị khoa học nên không tham dự được. Tiếc ghê! Nhưng buổi sinh hoạt văn nghệ được tường thuật bằng video và tôi xin post lại ở đây như là một cách giới thiệu. Tiến sĩ Nguyễn Lê Tuyên là một nhạc sĩ thuộc nhóm ‘xưa nay hiếm’. Hiếm là vì anh chuyên về nhạc dân tộc nhưng mang tính hàn lâm, vừa là một nhà nghiên cứu và giảng viên âm nhạc. Anh tốt nghiệp tiến sĩ âm nhạc từ Đại học Quốc gia Australia — đại học số 1 của Úc và ‘top 50’ trên thế giới

Tình trạng bất định trong sự nghiệp khoa học: Sao trông giáo sư âu lo thế?

Trong cái nhìn của công chúng, những nhà khoa học đạt tới vị trí giáo sư là những người nhàn hạ ngồi trong tháp ngà, thỉnh thoảng đưa ra những ý kiến chẳng ăn nhập gì với thực tế. Nhưng trong thực tế ở các nước phương Tây, hầu hết những giáo sư đều rất vất vả và sự nghiệp của họ rất ư là chông chênh, bất định. Bài này của tôi trên Tuổi Trẻ chỉ để nói lên lời nói của người trong cuộc. ---- https://cuoituan.tuoitre.vn/tin/20191217/tinh-trang-bat-dinh-trong-su-nghiep-khoa-hoc-sao-trong-giao-su-au-lo-the/1549776.html Thông thường, công chúng khi nhìn vào giới khoa học thường hình dung đó là một nhóm người khá lạ thường. Họ có vẻ lập dị, có thể bỏ cả đời để theo đuổi một vấn đề rất nhỏ nào đó chẳ

Tỉ lệ tử vong trong dịch Vũ Hán là bao nhiêu?

Câu trả lời ngắn là không biết. Không ai biết. Câu trả lời dài là chủ đề của cái note ngắn này mà tôi xin chia sẻ cùng các bạn quan tâm. Hiện nay, theo báo cáo của nhà cầm quyền Tàu, cứ 100 người bị nhiễm virus corona thì có chừng 2 người tử vong. Đa số những ca tử vong là nam giới, cao tuổi, và có những bệnh đi kèm. Thông tin mới nhứt là khả năng lây nhiễm trong bệnh viện là khá cao (~40%). So sánh tỉ lệ tử vong liên quan đến nhiễm coronavirus trong 3 trận dịch MERS, SARS và Wuhan. Số liệu tính trên case fatality rate. 𝑻𝒊̉ 𝒍𝒆̣̂ 𝒄𝒂 𝒕𝒖̛̉ 𝒗𝒐𝒏𝒈 (𝒄𝒂𝒔𝒆 𝒇𝒂𝒕𝒂𝒍𝒊𝒕𝒚 𝒓𝒂𝒕𝒆, 𝑪𝑭𝑹) Theo số liệu của WHO (mà worldmeters chịu khó phân tích), tính đến ngày 6/2, tổng số ca báo cáo

Tôi và Chương trình “Người Việt Bốn Phương”

Phóng viên cho tôi biết hôm 9/1/2020 vừa qua, đài truyền hình VTC trình chiếu chương trình về … tôi. Chính xác là một chương trình trò chuyện và phóng sự về những việc làm của tôi ở Việt Nam trong chương trình “Người Việt Bốn Phương”. Tôi xin có đôi dòng bị chú để khán giả hiểu thêm … Một hôm vào khoảng tháng 7/2019, tôi nhận được một tin nhắn (không nhớ của ai) từ ĐH Tôn Đức Thắng rằng đài VTC10 muốn làm một chương trình phóng sự về tôi. Ah không, chính xác là về những việc làm của tôi ở Việt Nam trong suốt hơn 20 năm qua. Nhận được tin nhắn như vậy làm tôi phân vân. Ở Úc thì tôi có xuất hiện trên tivi quốc gia chừng 5 lần, mỗi lần chỉ cao lắm là 1 phút để trả lời phỏng vấn. Còn ở Việt Nam,

Dự báo 3 viễn cảnh cho dịch Vũ Hán

Một trong những câu hỏi mà nhiều người hay đặt ra là dịch Vũ Hán sẽ … đi về đâu. Trong khi tình trạng dịch vẫn còn bộc phát đây đó, rất khó có câu trả lời. Tuy nhiên, giới khoa học thì hay thích làm dự báo, và dự báo chung là dịch Vũ Hán sẽ tiến triển theo 3 chiều hướng: 1 năm hoành hành; hoặc tàn lụi; hoặc hòa nhập vào các chủng virus hiện hành.Pandemic hay epidemic? Đánh giá nguy cơ dịch Vũ Hán qua chỉ số "Relative import risk". Việt Nam có nguy cơ thấp so với Thái Lan, Đài Loan, Singapore, Hồng Kông. Nguồn: http://rocs.hu-berlin.de/corona/docs/analysis/importrisk Nhưng trước hết cần phải xác định thuật ngữ cho đúng. Một số người cho rằng dịch Vũ Hán là ‘pandemic’, nhưng điều này không đú

Khẩu trang trong việc phòng chống virus: tiếp cận qua EBM

Thủ tướng NXP đánh tiếng rằng có thể toàn dân sẽ phải đeo khẩu trang như là một biện pháp phòng chống virus Vũ Hán (1). Câu hỏi đặt ra là khẩu trang có phải là phương tiện phòng chống dịch bệnh ở qui mô cộng đồng? Câu trả lời ngắn là khẩu trang không có hiệu quả như chúng ta tưởng, còn câu trả lời dài là mục tiêu của cái note này qua tiếp cận EBM (evidence-based medicine) (2). 𝐍𝐡𝐮̛𝐧𝐠 𝐭𝐫𝐮̛𝐨̛́𝐜 𝐡𝐞̂́𝐭 𝐥𝐚̀ 𝐜𝐚̣̂𝐩 𝐧𝐡𝐮̛̣𝐭 𝐡𝐨𝐚́ 𝐭𝐢̀𝐧𝐡 𝐡𝐢̀𝐧𝐡 𝐝𝐢̣𝐜𝐡 𝐛𝐞̣̂𝐧𝐡. Theo số liệu thu thập bởi nhóm nghiên cứu thuộc ĐH John Hopkins thì đến ngày hôm qua (3/2) tổng số ca lây nhiễm là 19853 ca; đa số (99%) vẫn là từ Tàu. Tỉ lệ tử vong hiện nay vẫn là ~2%, nhưng đây chỉ là ước t

Giới thiệu sách "Y học thực chứng"

Hôm nọ tôi về quê ăn Tết và lang thang trong tiệm sách thì thấy sách ... của tôi. Cuốn sách 'Y học thực chứng', tái bản lần thứ 4. Cuốn sách này mới in xong và hình như mới ra tiệm sách trong tuần qua, và nhân dịp này xin có đôi ba dòng giới thiệu. Cuốn sách này có một mục tiêu rất khiêm tốn là giới thiệu các khái niệm căn bản về y học thực chứng (evidence based medicine) đến các bạn đọc trong ngành y ở Việt. Nó được soạn theo kinh nghiệm cá nhân và những bậc tiền bối trong ngành như David Sackett (Canada). Tôi soạn sách theo qui trình của y học thực chứng: tìm chứng cứ, đánh giá chứng cứ, và áp dụng chứng cứ khoa học. Do đó, bạn đọc sẽ học: • cách thức tìm chứng cứ trong Pubmed qua công cụ

Từ một ĐBSCL đang ngập mặn đi thăm nhà máy khử mặn Carlsbad lớn nhất nước Mỹ

LGT: Chuyến về quê vừa qua, tôi nghe bà con than phiền về tình trạng nước mặn xâm nhập vào các con sông (làng tôi cách biển chừng 25 km). Điều đáng nói là người dân gần như chấp nhận đó là một thực tế và 'sống chung với mặn', vì họ không có khả năng nào khác. Nếu có một nhà máy khử nước mặn thì hay biết mấy. Xin giới thiệu đến các bạn một bài viết mới của Bs Ngô Thế Vinh về nhà máy khử nước mặn Carlsbad ở Mĩ. NVT ==== Từ một ĐBSCL đang ngập mặn đi thăm nhà máy khử mặn Carlsbad lớn nhất nước Mỹ NGÔ THẾ VINH Gửi 20 triệu cư dân ĐBSCL sống trong cảnh hạn mặn và thiếu nguồn nước ngọt Gửi Nhóm Bạn Cửu Long Hình 1: TỪ NGUỒN NƯỚC BIỂN. Poseidon Water / Carlsbad Desalination Plant, nhà máy khử mặn t

Recent Posts
Archive
Search By Tags

Opinions expressed are my own and not the views of my employers

© 2018 Tuan V Nguyen

  • RG
  • Twitter Social Icon
  • LinkedIn Social Icon