Featured Posts

Kinh nghiệm viết và công bố bài báo khoa học

Ảnh minh họa: curearthritis.org Báo VNexpress có nhã ý hỏi tôi chia sẻ về kinh nghiệm viết bài báo khoa học. Tôi nghĩ bất cứ ai làm nghiên cứu khoa học cũng đều có những trải nghiệm khó quên, nhất là những trải nghiệm đầu tiên. Trong bài này, tôi xin chia sẻ cùng các bạn kinh nghiệm soạn và công bố bài báo khoa học, và những bài học của mỗi lần trải nghiệm. Tôi sẽ chia sẻ trong vai trò của một tác giả và người biên tập. Những bài học rút ra từ người học trò Bài báo đầu tiên tôi viết đã gần 30 năm trước đây và lần trải nghiệm đó thật khó quên. Tôi có hai người thầy hướng dẫn, nhưng người hướng dẫn phụ trong thực tế lại là người ... hướng dẫn chính. Lí do là giáo sư hướng dẫn chính rất bận rộn

Những sai sót phổ biến về tiếng Anh trong bài báo khoa học

Một trong những đặc lợi của công việc editor là học. Học đủ thứ, từ ý tưởng, phương pháp, đến tiếng Anh. Học từ những người có kinh nghiệm hơn mình. Học từ những sai sót của người khác và sai sót của chính mình. Tôi mới đọc một bản thảo bài báo và liên tưởng ngay đến những sai sót rất phổ biến liên quan đến tiếng Anh trong bài báo khoa học. Cái note này sẽ cố gắng liệt kê những sai sót đó để các bạn cùng tham khảo và chú ý cho bài báo của mình. Sai sót 1: lẫn lộn giữa số ít và số nhiều. Đa số chúng ta đều biết số nhiều của cell, gene là cells, genes. Nhưng có những danh từ thỉnh thoảng làm người viết lẫn lộn do những bài báo từ Mĩ và Anh có cách viết khác nhau. Các bài báo Mĩ thường xem data

VN là nước “bất hạnh” trên thế giới?

So sánh 6 tiêu chí hạnh phúc giữa các nước trong vùng và Phần Lan (số 1 để tham chiếu). Ngạc nhiên là chỉ số tham nhũng của Mã Lai, Thái Lan và Nam Dương còn cao hơn cả Việt Nam. Khó tin? "Tham nhũng" ở đây có nghĩa là "Cảm nhận về tham nhũng" chứ không phải tham nhũng. Năm ngoái và đầu năm nay Việt Nam được một nhóm kinh tế có tên là New Economics Foundation xếp hạng là một trong 5 quốc gia hạnh phúc nhất thế giới (và thứ 2 ở Châu Á). Kết quả đó làm cho nhiều người Việt ngạc nhiên. Thì đây, năm nay, một nhóm độc lập khác có tên là World Happiness Report (WHR) xếp Việt Nam vào nhóm các quốc gia bất hạnh nhất thế giới! Nhóm WHR dựa vào 6 tiêu chí để xếp hạng hạnh phúc. Sáu tiêu chí đó là: (1)

Vitamin D and calcium supplements and cancer risk: another interpretation

Image from http://www.kauveryhospital.com The relationship between vitamin D and cancer is controversial.While there are data showing a beneficial effect of vitamin D on cancer risk reduction, there are also data showing no association. The only way to resolve the controversy is a randomized controlled trial (RCT). Well, Lappe and colleagues have conducted such a trial (1), but their results -- or their interpretation of results -- is, well, controversial. Here, I would like to offer another interpretation of data. Lappe and colleagues did a 4-year RCT, in which 2303 postmenopausal women were randomly assigned into a treatment group (CaD; n = 1156) and a control group (n = 1147). The treatme

Tin giả: phi hành gia bị thay đổi gen

Câu chuyện hình như bắt đầu từ báo Mĩ, với những tựa đề như “After year in space, astronaut Scott Kelly no longer has same DNA as identical twin” (Sau một năm trên không gian, phi hành gia Scott Kelly không có DNA giống như người anh/em sinh đôi". Scott Kelly và Mark Kelly là hai anh em sinh đôi. Những cặp song sinh một hợp tử (monozygotic twin) có 100 gen giống nhau. Do đó, các nhà khoa học muốn dùng cặp song sinh này để nghiên cứu về tác động của việc bay vào vũ trụ đến hệ gen. Năm 2015 Scott bay vào trạm không gian International Space Station, và sống ở đó 340 ngày. Đó là một thời gian kỉ lục. Còn Mark thì ở dưới mặt đất. Các nhà khoa học 'lợi dụng' tình huống tự nhiên này để nghiên cứu h

Sáu 'chìa khóa' viết văn

Tôi nghĩ trong chúng ta ai cũng có lúc đọc những bài viết mà ý tưởng thì lan man và cách viết thì chẳng theo một logic nào, hệ quả là làm chúng ta mất thì giờ. Điều ngạc nhiên là tác giả những bài viết này có khi là những người "có học", thậm chí cấp giáo sư, tiến sĩ. Tại sao có những bài viết dở như thế? Văn là người; người suy nghĩ lan man thì cũng viết lan man, chẳng đâu vào đâu. Một lí do khác là đọc ít và hiểu chưa tới, nên mô tả một vấn đề đơn giản thành phức tạp. Nhưng còn một lí do khác nữa, mà tác giả Steven Pinker bàn đến trong cuốn sách có tựa đề là "The Sense of Style: the thinking person's guide to writing in the 21st century". Tôi rất hân hạnh giới thiệu đến các bạn cuốn sách n

Vaccine và bệnh tự kỉ: Bài học từ vụ Bs Wakefield

Image from cnn.com Năm nay là tròn 20 năm tính từ ngày bài báo về vaccine và bệnh tự kỉ của Bác sĩ Andrew Wakefield công bố trên tập san y khoa lừng danh Lancet. Hai thập niên đã trôi qua, nhưng dư âm và tác động [tiêu cực] của bài báo này vẫn còn tồn tại ngay cả ở Việt Nam. Có vài bài học mà chúng ta trong cộng đồng y học có thể rút ra từ sự việc tạm gọi là "Vụ Andrew Wakefield". Năm 1998, Bs Wakefield và cộng sự báo cáo dữ liệu từ 12 trẻ em được tiêm chủng vaccine phòng ngừa bệnh sởi, quai bị, rubella (MMR); trong số này 8 em mắc hội chứng tự kỉ. Họ viết “Onset of behavioural symptoms was associated by the parents with measles, mumps, and rubella vaccination in eight of the 12 children,”

What is "normal weight": a story of misquotation

Image from JAMA. https://jamanetwork.com/data/Journals/JAMA/0/jmn180006fa.png I am interested in the relationship between weight and bone health. And, that question, "what is 'normal weight'," has dogged me for many years. A recent paper, published in Menopause last week (1), concludes that "BMI cut-point of 30 kg/m^2 does not appear to be an appropriate indicator of true obesity status in postmenopausal women." The finding caught the attention of JAMA (2). However, I think the conclusion is a bit strong ... In the mentioned study, the authors analyzed data from a cohort study that included 1329 postmenopausal women. The women aged between 53 and 85 yrs (at study entry). All women had body m

Sự quì gối của luân lí học đường

Tranh minh họa của tuoitre.vn Một cô giáo ở Long An phạt một số học trò quì gối trong lớp học. Phụ huynh của học trò đáp trả bằng cách yêu cầu cô giáo quì gối suốt 40 phút mới "cho qua". Tình tiết câu chuyện có lẽ không quá nghiêm trọng nếu như sự việc không xảy ra trong môi trường học đường. Sự việc nói lên một sự loạn chuẩn ở học đường và xã hội thời nay. Tôi nghĩ trong cuộc đời của bất cứ học trò nào cũng trải qua một vài lần lầm lỗi và vài lần bị thầy cô phạt. Nhớ ngày xưa thời của tôi (thập niên 1960s – 1970s) ở miền Nam, các thầy cô (nhất là các thầy) rất nghiêm khắc với học trò. Thời đó, học trò, dù trong quê hay thành thị, đều phải mặc đồng phục và đeo phù hiệu, tóc tai phải gọn gàng

"Garvan Fracture Risk Calculator" 10 tuổi.

Mười năm trước ngày này, chúng tôi triển khai một mô hình tiên lượng gãy xương có tên là "Garvan Fracture Risk Calculator". Đây là một trong những phát triển quan trọng trong chuyên ngành loãng xương, vì nó thay đổi cách đánh giá về loãng xương từ một yếu tố (như mật độ xương) sang cách đánh giá đa yếu tố, và dùng mô hình thay vì dùng ý kiến cá nhân theo truyền thống "yes/no". Tôi gọi đó là "Personalized Risk Assessment". Mô hình Garvan rất đơn giản về mặt kĩ thuật, nhưng nó phức tạp về dữ liệu và logistics. Phải cần đến 20 năm để có dữ liệu cho việc phát triển mô hình. Chúng tôi phải theo dõi hơn 2000 người cao tuổi suốt 20 năm trời để có những dữ liệu đắt tiền (thời đó). Không dễ dàng chút

The Garvan Fracture Risk Calculator is 10 years old!

Ten years ago today, we launched the Garvan Fracture Risk Calculator (GRX). This is one of our significant contributions to osteoporosis and bone health internationally. On this 10th year anniversary occasion, I reflect our work that led to the development and implementation of GRX. Over 10 years ago, in a weekly lab meeting my doctoral student (Dr. Nguyen D. Nguyen) and I decided that we would translate our findings into a tool that can be used by doctors and patients alike for predicting the absolute risk of fracture for an individual. I called the concept "individualized risk assessment," and wrote an editorial in Osteoporosis International to articulate my idea. Nguyen was an ideal perso

Josef Stalin chết vì nguyên nhân gì?

Sáu mười lăm năm trước, ngày hôm nay (5/3), Josef Stalin chết. Nhưng cái chết của Stalin là một nguồn bàn luận và nghiên cứu suốt nửa thế kỉ qua. Báo chí tuyên truyền của Liên Xô thì cho rằng Stalin chết vì bệnh tuổi già. Nhưng các chuyên gia y khoa thì suy đoán rằng Stalin chết là có thể do bị đầu độc, và thủ phạm chẳng ai khác hơn là một hay hơn một đồng chí thân cận của y. Bác sĩ Miguel A. Faria là người dành nhiều thời gian và công sức để nghiên cứu về nguy nhân dẫn đến cái chết của Stalin. Ông đã viết một loạt bài trên các tập san y khoa, đặc biệt là tập san Surgical Neurology International (1,2) lí giải rằng Stalin bị đầu độc, nhưng không biết chất độc là gì. Để biết một chút câu chuy

Bổ nhiệm giáo sư: 5 "nên" và 5 "không nên"

Mấy ngày qua, có thể nói là báo chí và công chúng 'dậy sóng' về chức danh giáo sư. Sau quyết định công nhận hơn 1200 giáo sư và phó giáo sư, ông Thủ tướng yêu cầu phải rà soát lại. Kết quả ra soát càng làm công chúng nghi ngờ thêm! Báo VNexpress hỏi tôi về qui trình bổ nhiệm giáo sư ở Úc và có đề nghị gì về qui chuẩn cho chức danh giáo sư ở Việt Nam. Tôi có 5 đề nghị "nên" và năm đề nghị "không nên". Bài phỏng vấn đã đăng hai kì trên VNexpress: https://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/giao-su-o-australia-duoc-bo-nhiem-nhu-the-nao-3717429.html https://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/gs-nguyen-van-tuan-khong-nen-bo-nhiem-quan-chuc-lam-giao-su-3717824.html === Phóng viên (PV): Quy trình phong hàm

Chức danh "Visiting Professor"

Ở Việt Nam người ta dịch chức danh "visiting professor" là "giáo sư thỉnh giảng". (Chữ 'thỉnh' nghe oách thật, giống như thỉnh ông bà xuống núi vậy). Có người không hiểu bản chất của chức danh này nên đánh giá chưa đúng. Tôi xin chia xẻ với các bạn cách tôi hiểu về chức danh này qua trải nghiệm cá nhân như sau … Cách hiểu 'chuẩn' về chức danh visiting professor là người từ một trường đại học A được mời giảng ở đại học B trong một thời gian ngắn, thường là 1 năm. Người ở trường A có thể là giảng viên hay phó giáo sư chứ không phải là giáo sư, nhưng vì lí do ngoại giao trường B trao cho chức danh "professor" nhưng có chữ "visiting" trước chức danh đó. Nhưng trong thực tế thì không phải vậy. Lâ

Is repeat bone density scan necessary?

Currently, re-testing bone mineral density (BMD) is a controversial issue. Some experts argue that re-measurement of BMD is not necessary, because a single measurement of BMD can predict fracture up to 25 years. However, others argue that re-measurement of BMD is necessary (1), because the change in BMD is an important indication of fracture risk. I belong to the second group of experts. So, let me explain my view ... Everyone working in the field of osteoposis knows that BMD is a key measure of bone health. Indeed, low BMD is the most important and the most reproducible risk factor for fracture, with each standard deviation decreasing in BMD being associated with 2-3 fold increase in fractu

Việt Nam vướng mãi vào điện than như mắc phải một lời nguyền (Phạm Phan Long)

Dẫn nhập Tăng thuế vào xăng ai phải gánh? Giữ nguyên thuế cho than ai hưởng lợi? Và những nghị quyết không thi hành ai chịu trách nhiệm? Việt Nam đã có Luật Bảo Vệ Môi Trường Số: 55/2014/QH13 (2014) với những quy định “ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý phát thải khí nhà kính, phát triển năng lượng tái tạo, sản xuất và tiêu thụ thân thiện môi trường, hợp tác quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu” nhưng quy hoạch điện và thuế môi trường hoàn toàn đi ngược các quy định kể trên. Tuy Nghị Quyết bảo vệ môi trường 41-NQ/TW (2004) đề ra những mục tiêu và quan điểm “bảo đảm sức khoẻ nhân dân, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, công nghệ hiện đại” nh

Recent Posts
Archive
Search By Tags

Opinions expressed are my own and not the views of my employers

© 2018 Tuan V Nguyen

  • RG
  • Twitter Social Icon
  • LinkedIn Social Icon