Featured Posts

Đọc "chuyện phiếm sử học"

Đó là tựa đề một cuốn sách của sử gia Tạ Chí Đại Trường mới xuất bản ở trong nước. Trong chuyến về quê năm ngoái tôi thấy cuốn sách 'chuyện phiếm sử học' trong nhà sách và vậy là mua ngay để đọc, và hôm nay có dịp giới thiệu đến các bạn. "Phiếm" có nghĩa là trò chuyện lan man, linh tinh, chẳng đâu vào đâu, hay những chuyện không thiết thực. Nhưng chuyện phiếm sử học thì chắc chắn không phải là linh tinh. Ngược lại, đây là những câu chuyện thật (?) đã được ghi lại trong sử sách, nhưng vì nhiều lí do các sử gia trước đây và ngày nay bỏ qua, không đề cập đến. Tạ Chí Đại Trường đã làm cái công việc của người đi "lượm" lại những câu chuyện đó và kể cho chúng ta trong một cuốn sách nhỏ này. Những

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông (1932-2018)

Sáng nay đọc tin tức mới biết Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, tác giả ca khúc nổi tiếng 'Chiều mưa biên giới' mới qua đời ở BV Chợ Rẫy ngày hôm qua 26/2/2018. Ông sanh năm 1932, và như vậy là thọ 86 tuổi. Những ai yêu nhạc thuộc thế hệ tôi và sau này có lẽ không ít thì nhiều nghe đến Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Ông là tác giả những ca khúc thịnh hành một thời và còn thịnh hành mãi đến ngày nay: Phiên gác đêm xuân, Chiều mưa biên giới, Mấy dặm sơn khê, Khi đã yêu, Nhớ một chiều xuân, Sắc hoa màu nhớ, v.v. Riêng ca khúc "Chiều mưa biên giới" qua tiếng hát Thanh Tuyền thì đã trở thành một bài ca kinh điển. Ông là thầy dạy nhạc cho ca sĩ Thanh Tuyền. Thật ra, nghệ danh "Thanh Tuyền" là do ông đặt cho (vì

Narcissism in science

I have just read a great book on narcissism in science ("An essay on science and narcissism"). The author is a prominent immunologist named Bruno Lemaitre, and he is from the Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) in Switzerland. Narcissism is a phenomenon (I guess I can use that word) characterized by exaggeration of self-importance; exaggeration of achievements; a sense of excessive admiration; pre-occupation with fantasies about success, power, brilliance; taking advantages of others to get ahead; and arrogance. I am sure that most of us, who are (or have been) working in scientific research, have seen people with these traits. The book by Lemaitre is a wonderful exposition of na

Đọc báo: Kĩ nghệ nail và những vấn đề sức khỏe

Năm ngoái, một người em họ tôi ở Los Angeles hỏi những hóa chất trong ngành nail có ảnh hưởng gì đến sinh sản. Lí do là vì em ấy quan sát thực tế thấy có vài trường hợp người làm nail bị sảy thai. Tôi nói "không biết" và thêm rằng vài ca sảy thai thì không nói gì được về nguyên nhân đâu. Tôi hứa sẽ tìm hiểu và trả lời. Mấy ngày sau đó nhân dịp rảnh rổi ở nhà tôi vào Pubmed và đọc được vài bài báo liên quan, nên đã tổng hợp lại để chia sẻ cùng đồng hương. Viết xong nhưng quên gửi đi, và hôm nay thì tìm thấy trong các file cũ và post lên đây cho các bạn xem. Kĩ nghệ làm đẹp móng tay (hay gọi tắt là kĩ nghệ nail) đã giúp cho nhiều người Việt chẳng những 'thoát nghèo' mà còn làm giàu ở Mĩ. Từ Mĩ

Chuẩn giáo sư và “căn bệnh thời đại”

​ ​Tâm lí “bộ lạc” thường ngự trị trong suy nghĩ và nhận thức về chức danh giáo sư, và thường dẫn đến những so sánh phiến diện. Những cơ sở dữ liệu trắc lượng khoa học như Scopus, ISI và Google Scholar làm cho giới khoa học trở nên ám thị về năng suất khoa học của họ và của người khác. GS. Nguyễn Văn Tuấn hiện đang giữ chức giáo sư của ĐH New South Wales và ĐH Công nghệ Sydney (Úc) cho biết, hệ thống giáo dục Úc không quá máy móc các tiêu chuẩn và quy trình bổ nhiệm giáo sư. Thực tế nước này có rất nhiều trường hợp bổ nhiệm “thần tốc”. Dân trí trân trọng giới thiệu bài viết “Sự đa dạng của chức vụ và danh xưng giáo sư” của GS. Nguyễn Văn Tuấn: Những chuyện “khó tin” về bổ nhiệm chức vụ giáo

Con đường sách Sài Gòn và câu chuyện đốt sách (Ngô Thế Vinh)

Tôi hân hạnh giới thiệu đến các bạn một bút kí của Nhà văn Ngô Thế Vinh nhân chuyến về thăm Việt Nam vào cuối tháng 12 và đầu năm 2018. Bài viết về con đường sách rất nổi tiếng ở Sài Gòn. Cũng như các bài viết khác của anh, bài này cũng kèm theo những hình ảnh sống động và những dữ liệu làm chúng ta (người đọc) suy nghĩ. NVT Hình 1: Trên Đường Sách, cũng là đường mang tên Đức TGM Nguyễn Văn Bình (1910-1995), bên hông Bưu Điện, chạy dài từ Nhà Thờ Đức Bà tới đường Hai Bà Trưng, như một tụ điểm sinh hoạt văn hoá và du lịch, đang rộn rã không khí Giáng Sinh 2017 với ban nhạc Santa Claus có lẫn cả một ông Tây béo mập cao ngồng thổi kèn, vây quanh là tấp nập khách đi xem, chụp hình, ngồi tụ tập t

A new way to reverse bone loss: finding normality from abnormality

An image of a 43-year-old woman with Hajdu-Cheney syndrome. Image from J Radiol Case Rep. 2014 Sep 30;8(9):1-8 . In medical research, we sometimes discover things from abnormal cases, and that is precisely the case of a recent study in Molecular Cell (1). In this paper, the authors report that a mutation in a putative gene for the Hajdu-Cheney syndrome can be utilized for developing a new treatment target for osteoporosis. That's exciting! Hajdu-Cheney syndrome (HCS), also called "acro-osteolysis" (i.e., breakdown of bone tissue), is a very rare genetic disease, with only 50 cases or so being reported in the world. People with HCS have prominent characteristics such as short stature and deve

Comparison between alendronate and romosozumab

This is an important study (1) that compares the anti-fracture efficacy between alendronate and romosozumab. In short, the result showed that romosozumab has a better efficacy than alendronate. In the authors' words: "Clinical fractures occurred in 198 of 2046 patients (9.7%) in the romosozumab-to-alendronate group versus 266 of 2047 patients (13.0%) in the alendronate-to-alendronate group, representing a 27% lower risk with romosozumab (P<0.001). The risk of nonvertebral fractures was lower by 19% in the romosozumab-to-alendronate group than in the alendronate-to-alendronate group (178 of 2046 patients [8.7%] vs. 217 of 2047 patients [10.6%]; P=0.04), and the risk of hip fracture was lower

Về một chuyến đi Nga (Đinh Quang Anh Thái)

Ðinh Quang Anh Thái Calfornia, Tháng Ba 1992 I. AEROFLOT: Một lần cho biết Trên suốt chuyến bay của hãng Hàng Không Nga Aeroflot từ Paris đến Mockba (Moscow), tôi ngồi cạnh Janna. Menshikova Janna, một cô gái Nga tóc vàng, mắt xanh, nói tiếng Anh lưu loát. Thật ra tôi chỉ ý thức sự hiện diện của Janna lúc máy bay bình phi. Từ lúc đặt chân vào tới lúc phi cơ cất cánh, tôi mãi sợ. Thảm lót sàn rách nát, có chỗ cộm lên từng cục, nhất là ngay cửa vào, chỗ để mấy xe thức ăn, thảm rách được lấp liếm qua loa như một đống giẻ dơ bẩn khiến tôi suýt vấp ngã. Chưa hết, chỗ để hành lý trên đầu hành khách không có nắp đậy an toàn, nó chỉ là một loại kệ chạy dài gắn vào thân phi cơ. Lạy Trời, lúc đáp, tô

Lí lịch sinh học của chó

Chó (tên khoa học là canis familiaris) có mặt trên trái đất này rất lâu đời. Tất cả các giống chó, dù là chó rừng hay chó gia dụng, đều thuộc một họ động vật canidae, (từ đó mới có danh từ carnivores – động vật ăn thịt) khởi sinh vào khoảng 50 triệu năm về trước. Chó là động vật tách rời khỏi đại gia đình canoidae (bao gồm cả gấu và chồn) sớm nhất, và đó là lí do tại sao chất liệu di truyền của chó giống với các động vật vừa kể hơn là giống với mèo hay cầy hương. Trong họ canidae có 3 chi: cáo (fox), chó sói (wolf) và chó nhà. Chó và con người có một lịch sử dài chung sống với nhau, và tương kính nhau. Chả thế mà người ta vẫn thường nói chó là bạn tốt nhất của con người. Theo nghiên cứu

Most osteoporotic patients are not treated!

The declining proportion of patients receiving registered pharmacological therapy for osteoporosis after hospitalization for a hip fracture (from P Miller, JCEM 2017). Imagine that you have just had a myocardial infarction (MI), and your doctor is doing nothing about it. It may be considered a crime. Yet, the majority of patients with a recent hip fracture is not treated! Now, you may say that a hip fracture is not as serious as an MI . Wrong. The risk of death following an MI (after hospital discharge) is estimated to be 10% during the first year and 5% per year thereafter (1). Now, the risk of death following a hip fracture in the first year is 18% in men and 8% in women (2). So, as you ca

Những ngộ nhận về giáo sư

Mấy tuần nay, các diễn đàn báo chí ồn ào chung quanh vấn đề phong (hay 'công nhận') chức danh giáo sư. Người ta ngạc nhiên về con số tăng "đột biến", và từ đó đặt dấu hỏi về tiêu chuẩn giáo sư. Báo Tuổi Trẻ có nhã ý mời tôi viết 2 bài để giải thích ý nghĩa và tiêu chuẩn chức danh (hay chức vụ) giáo sư. Bài này bàn về 10 ngộ nhận rất phổ biến ở trong nước. https://tuoitre.vn/nhung-ngo-nhan-ve-giao-su-20180124083725667.htm Những ngộ nhận về giáo sư TTO - Ở nhiều nước, giáo sư là một chức vụ khoa bảng và chức vụ này được bổ nhiệm hoặc đề bạt theo hai ngạch giảng dạy hoặc nghiên cứu khoa học. Những ngày qua, vấn đề công nhận chức danh giáo sư thu hút nhiều sự chú ý của giới báo chí và công chúng

Tại sao các đại học Việt Nam không có trong bảng xếp hạng những đại học hàng đầu Châu Á?

Báo Đất Việt (phóng viên Thanh Huyền) có nhã ý hỏi tôi câu hỏi trên. Nhân dịp này tôi cũng bày tỏ một số ý nghĩ chung quanh câu hỏi đó. Tôi cũng nghĩ đến một "bức tranh lớn" hơn rằng chúng ta không nên chạy theo các bảng xếp hạng, mà nên xây dựng năng lực nghiên cứu khoa học trước. Tôi cũng đề nghị nên Anh ngữ hóa các chương trình đào tạo tiến sĩ và cao học. PV: Tạp chí Times Higher Education (THE - Anh) vừa công bố Bảng xếp hạng những trường Đại học (ĐH) hàng đầu châu Á. Bảng xếp hạng năm nay có hơn 350 trường tới từ 25 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong khi các nước bạn như Thái Lan, Indonesia, Malaysia lần đầu tiên có tên trong danh sách này, thì các trường ĐH của Việt Nam vẫn tiếp tục vắng

Những điểm mới trong Hội nghị loãng xương Hoa Kì lần thứ 40 (40th ASBMR Annual Meeting, Denver 2017)

Hội nghị thường niên lần thứ 40 của [hội] American Society for Bone and Mineral Research (ASBMR) năm nay diễn ra ở Denver (Colorado) từ ngày 8/9 đến 11/9/2017. Năm nay, hội nghị thu hút được khoảng 4000 đại biểu (so với các năm trước thường từ 5000 đến 6000). Mặc dù hội mang danh là Hoa Kì, nhưng đại biểu thì đến từ khắp nơi trên thế giới. Mặc dù hội mang danh là Hoa Kì, nhưng đại biểu thì đến từ khắp nơi trên thế giới. Năm nay, số đại biểu từ Á châu và đặc biệt là Trung Đông giảm rõ rệt, có lẽ do hiệu ứng Trump. Ngay cả một số người tôi quen biết từng dự hội nghị này suốt thời quan 10 năm qua, nhưng năm nay họ không tham dự, chỉ vì ông Trump còn làm tổng thống. Cá nhân tôi biết một giáo sư

Giải Nobel Y sinh học 2017: một nhắc nhở về "duyên khởi"

Giải Nobel Y sinh học năm nay được trao cho những công trình khoa học dẫn đến khám phá gen kiểm soát nhịp sinh học trong ngày. Ba nhà khoa học gốc Mĩ, Giáo sư Jeffrey Hall, Giáo sư Michael Rosbash (Đại học Brandeis) và Giáo sư Michael Young (Đại học Rockefeller), được vinh dự này. Nhưng họ không hẳn là những người đầu tiên khám phá gen kiểm soát nhịp sinh học, và khái niệm nhịp sinh học cũng không phải là mới. Tuy nhiên, khám phá của họ có ý nghĩa đến việc quản lí bệnh tật và giúp chúng ta hiểu hơn về khả năng thích ứng của con người với môi trường chung quanh. Đã từ lâu, qua quan sát thực tế, chúng ta biết rằng sự phát triển và tồn sinh của tất cả các sinh vật và thực vật đều chịu sự ảnh hư

Cải cách chương trình đào tạo tiến sĩ

Đã và đang có quá nhiều hiểu lầm về bản chất của học vị tiến sĩ, và hiểu không đúng về mục đích và chương trình đào tạo tiến sĩ. Nhu cầu cải cách chương trình đào tạo tiến sĩ là rất cấp bách để giúp giáo dục và khoa học Việt Nam hội nhập quốc tế. Có lẽ cần phải kiến tạo ra hai chương trình đào tạo tiến sĩ khác nhau, một chương trình dành cho "tiến sĩ hàn lâm", một dành cho "tiến sĩ hướng nghiệp." Nhiều người ở Việt Nam nghĩ rằng ở các nước Âu Mĩ đa số các tiến sĩ làm việc trong hệ thống đại học hay viện nghiên cứu khoa học, nhưng thực tế thì không phải vậy. Trong thực tế, ý nghĩa và mục đích của đào tạo tiến sĩ đã thay đổi nhiều trong thời gian gần đây. Năm 1973, hơn 50% những người tốt nghi

Số giáo sư tăng "đột biến" không phải là hiện tượng mới

Tôi mới phát hiện rằng số giáo sư được 'phong' trong quá khứ đã có vài lần tăng đột biến, chứ không phải chỉ năm nay. Có năm (1991, 1996) số giáo sư và phó giáo sư cộng lại gần xấp xỉ con số 1000! Biểu đồ dưới đây cho thấy xu hướng phong giáo sư và phó giáo sư trong 38 năm qua. Chúng ta biết rằng qui chế phong giáo sư được khởi xướng từ năm 1980. Năm đó có đến 83 người được phong giáo sư và 347 người là phó giáo sư. Hai năm sau, số GS và PGS lần lượt là 117 và 664, tính ra tăng 82% so với năm 1980. Lạ lùng thay, đến năm 1986, số người được phong GS giảm xuống chỉ còn 6 người, và số PGS cũng chỉ 10 người! Cá biệt hai năm 1989 và 1997, chỉ có 2 người được phong GS và không có ai được phong PG

Hình tượng giáo sư qua Socrates

Những thảo luận chung quanh về một đại học có chủ trương bổ nhiệm giáo sư dẫn đến tranh luận về ý nghĩa của chữ “giáo sư”. Nhưng hình như chưa có ai lí giải thế nào là một giáo sư. Lí giải được câu hỏi này sẽ giúp cho sự hiểu biết về chức danh giáo sư tốt hơn. Trong một bài luận bàn về Socrates, tác giả David Knox (1) diễn giải thế nào là một giáo sư qua hình ảnh của nhà hiền triết Socrates. Ở đây, tôi diễn giải mô hình đó theo ý nghĩa hiện đại của chức danh "giáo sư". Socrates Bàn về chức danh giáo sư, không thể không nhắc đến một nhân vật rất quan trọng trong văn minh phương Tây: Socrates. Có lẽ nhiều người biết rằng Socrates (sinh ra vào khoảng 470 trước Công nguyên) là một triết gia cổ

A new Department of Clinical Epidemiology for Danang University

I am very pleased that the Faculty of Medicine (University of Danang, UDN) has established a new Department of Clinical Epidemiology. This was one of my initiatives to help build the training curriculum for medical students at UDN. The Department will run 3 (or 4) courses in Clinical Epidemiology, Clinical Biostatistics, Clinical Research Methodology, and Evidence-based Medicine for year 3, 4, and 5 students, respectively. Every course emphasizes clinical applications. I do not want to teach probability and statistics to medical students; I want to provide them with knowledge and skills in epidemiology and biostatistics that can be used for solving real world problems and clinical decision m

The Fourth Pan Asian Biomedical Science Conference

We are pleased to annouce that The Fourth Pan Asian Biomedical Science Conference will take place from December 5 to December 7, 2018 in Danang, Vietnam. This Conference is built on the success of the 3rd Conference which was held in Kuala Lumpur last year. The Conference is organized under the aegis of the University of Danang and the Asia International Science Consortium. The theme of this year conference is "Biomedicine in the 21st Century: Asia-Pacific Insights". The Organizing Committee, under the chairmanship of Professor Tuan V. Nguyen of the Garvan Institute of Medical Research (Australia) and A/Professor Nguyen Dang Quoc Chan of Danang University's Faculty of Medicine, is developing

Recent Posts
Archive
Search By Tags

Opinions expressed are my own and not the views of my employers

© 2018 Tuan V Nguyen

  • RG
  • Twitter Social Icon
  • LinkedIn Social Icon